بانک مقالات فارسی

بانک مقالات شیمی/فیزیک/تاریخی/دانشمندان/روانشناسی

حق الناس

حق الناس:

برخي گفته‌اند: «هر آنچه که اولاً‌ و بالذات معصيت الله و بالعرض تجاوز به حقوق افراد باشد، حق الله و هر چه که عکس آن باشد حق الناس است» و نيز در تعريف حق الله آمده است: «حق الله سلطنت خداوند بر بازخواست بندگان است عموماً بر انجام يا ترک عملي که در مورد آن نهي يا امر شارع به مکلف متوجه شده است» و عده‌اي اين دو مفهوم را به آثارش تعريف کرده و گفته‌اند: «هر آنچه که بنده مي‌تواند آن را ساقط کند حق الله و هر آنچه که بنده حق اسقاط آن را ندارد حق الله است» و تکاليف را به سه دسته حق الله و حق الناس و حق مختلط تقسيم کرده‌اند «برخي از محققان نيز تأسيس حقوق حق الله را مطابق با حقوق  عمومي و حق الناس را معادل با حقوق خصوصي تلقي کرده‌اند».

حق الناس از نگاه بزرگان:

حکايت اول:

هنگامي که پيامبر صلي الله عليه و آله از مکه به مدينه هجرت کرد به علي عليه السلام فرمود:
يا علي! ما به سوي مدينه هجرت مي کنيم. تو، به مکه برگرد و در روز روشن به صداي رسا اعلام کن که محمد از شهر خارج شده، هر کس امانتي در نزد او دارد يا از وي طلبکار است؛ بيايد و امانت و طلب خود را بگيرد.

حکايت دوم:

روزي در نجف اشرف امام خميني (ره) مي خواست براي نماز جماعت وارد اطاق بيروني شود. جلو اطاق انباشته از کفش نمازگزاران بود به طوري که جاي پا گذاشتن نبود. امام وقتي به کفش کن رسيد و آن وضع را ديد، توقف کرد و از پا گذاشتن بر روي کفش مردم خودداري ورزيده، تا اينکه کفش ها را از سر راه برداشتند و راه را باز کردند. آن گاه امام وارد اطاق شد.

امام در وصيتي به فرزندشان مي نويسند:

پسرم! سعي کن که با حق الناس از اين جهان رخت نبندي که کار، بسيار مشکل مي شود. سر و کار انسان با خداي تعالي که ارحم الراحمين است، بسيار سهل تر است تا سر و کار با انسان ها.

حکايت سوم:

در باغ امام صادق عليه السلام عده اي کارگر مشغول کار بودند. همين که کارشان تمام شد، حضرت به معتب (غلامش) فرمود: مزد ايشان را بپردازد، قبل از آنکه عرق بدنشان خشک شود.

حکايت چهارم:

موسي ابن عمير از پدرش نقل مي کند که امام حسين عليه السلام به من امر فرمود:
در ميان لشکريان اعلام نمايم کسي که بدهکار است همراه و همرزم امام حسين عليه السلام نباشد، زيرا کسي که بميرد در حالي که تصميم نداشته باشد بدهي اش را بپردازد، داخل آتش جهنم مي شود.
دين اسلام، همواره براي حقوق افراد، اهميت خاصي قائل است و به اين نکته اعتقاد دارد که هيچ کس نبايد حتي ذره اي از مال و دارايي ديگران را به تصرف خود درآورد.

 از بين حقوق سه گانه:

خدا بر بنده (حق الله)

بنده بر نفس و وجود خود (حق النفس)

ديگران بر بنده (حق الناس)

شايد خداوند دو مورد اولي را مورد عنايت و چشم پوشي قرار دهد، اما هرگز از حق بنده اي به دست بر بنده ديگر نمي گذرد، مگر اينکه رضايت بنده اش به دست آيد.

+ نوشته شده در  89/12/01ساعت 11:10  توسط محسن  |